کتابخانه قوانین جمهوری اسلامی ایران

مهم‌ترین سند حقوقی کشور که ساختار قوای سه‌گانه، حقوق ملت، نهادهای اساسی و اصول بنیادین حکومت را تعیین می‌کند.

قواعد رسیدگی به شکایات و اعتراضات اشخاص نسبت به تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی و عمومی را تنظیم می‌کند.

چارچوب استخدام، حقوق، وظایف، ساختار اداری و نظام مدیریت کارکنان دولت را مشخص می‌کند.

نحوه رسیدگی به تخلفات کارکنان دستگاه‌های دولتی و ضمانت‌اجراهای انتظامی مرتبط را بیان می‌کند.

حق دسترسی شهروندان به اطلاعات عمومی و تکالیف مؤسسات عمومی در ارائه اطلاعات را تنظیم می‌کند.

قواعد تشکیل، فعالیت و نظارت بر تشکل‌های سیاسی و برخی انجمن‌ها را تعیین می‌کند.

حدود فعالیت رسانه‌های مکتوب و خبرگزاری‌ها، حقوق و مسئولیت‌های آن‌ها و نحوه رسیدگی به تخلفات مطبوعاتی را بیان می‌کند.

قواعد اصلی مربوط به اشخاص، اموال، مالکیت، قراردادها، تعهدات، خانواده، ارث و بسیاری از روابط خصوصی را در بر می‌گیرد.

مبنای جبران خسارت ناشی از رفتار زیان‌بار اشخاص و مسئولیت ناشی از ورود ضرر را تنظیم می‌کند.

نحوه طرح دعوا، صلاحیت دادگاه، ابلاغ، ادله، رسیدگی، اعتراض و اجرای فرایند دادرسی مدنی را مشخص می‌کند.

روش اجرای احکام قطعی حقوقی، توقیف اموال، مزایده و اقدامات اجرایی دادگاه را تعیین می‌کند.

نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، اعسار، شناسایی اموال و محدودیت‌های مربوط به بدهکار را تنظیم می‌کند.

صلاحیت و ساختار شوراهای حل اختلاف و دادگاه صلح و نحوه رسیدگی به برخی دعاوی و اختلافات را تعیین می‌کند.

اموری مانند انحصار وراثت، قیمومت، امور مربوط به غایب مفقودالاثر و برخی موضوعات غیرترافعی را تنظیم می‌کند.

قواعد عمومی مسئولیت کیفری و مقررات مربوط به حدود، قصاص، دیات و تعزیرات را در بر می‌گیرد.

نحوه کشف جرم، تعقیب، تحقیقات مقدماتی، صلاحیت مراجع کیفری، حقوق متهم و بزه‌دیده و مراحل رسیدگی را تنظیم می‌کند.

بخش مهمی از جرایم تعزیری مانند برخی جرایم علیه اموال، اشخاص و نظم عمومی را پوشش می‌دهد.

برای جرایم مهم اقتصادی و اداری مانند رشوه، اختلاس و کلاهبرداری ضمانت‌اجراهای ویژه تعیین می‌کند.

جرایم و مجازات‌های مرتبط با تولید، حمل، نگهداری، توزیع و قاچاق مواد مخدر را تنظیم می‌کند.

ضوابط تشخیص، رسیدگی و مجازات قاچاق کالا و ارز و تکالیف دستگاه‌های مرتبط را بیان می‌کند.

جرایم مرتبط با دسترسی غیرمجاز، تخریب داده، کلاهبرداری رایانه‌ای، محتوای مجرمانه و ادله الکترونیکی را پوشش می‌دهد.

صلاحیت دادگاه خانواده و مقررات مربوط به ازدواج، طلاق، مهریه، نفقه، حضانت و سایر دعاوی خانوادگی را تنظیم می‌کند.

از کودکان و نوجوانان در برابر آزار، بهره‌کشی، بی‌توجهی و وضعیت‌های مخاطره‌آمیز حمایت می‌کند.

شرایط و فرایند واگذاری سرپرستی کودکان و نوجوانان فاقد سرپرست مناسب را مشخص می‌کند.

بخش‌های مربوط به ازدواج، طلاق، نفقه، نسب، ولایت، حضانت و ارث در قانون مدنی پایه بسیاری از دعاوی خانوادگی است.

شرایط اعطای تابعیت ایرانی به فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان غیرایرانی را تنظیم می‌کند.

نظام ثبت رسمی املاک، اسناد، معاملات و آثار ثبتی مالکیت را تنظیم می‌کند.

حقوق و تکالیف موجر و مستأجر و شرایط تخلیه، اجاره‌بها و پایان قراردادهای اجاره را تعیین می‌کند.

قواعد مالکیت قسمت‌های اختصاصی و مشترک ساختمان، هزینه‌های مشترک و اداره آپارتمان‌ها را بیان می‌کند.

شرایط قراردادهای پیش‌فروش، الزامات رسمی و حقوق خریدار و پیش‌فروشنده را مشخص می‌کند.

قواعد مربوط به اراضی شهری، زمین‌های موات و بایر و اختیارات دولت در حوزه زمین شهری را تنظیم می‌کند.

وظایف و اختیارات شهرداری‌ها، عوارض، ساخت‌وساز، خدمات شهری و برخی تخلفات شهری را پوشش می‌دهد.

نحوه تقسیم یا فروش املاک دارای چند مالک مشاع را در شرایط قانونی مشخص می‌کند.

برای برخی املاک و ساختمان‌های بدون سند رسمی مسیر رسیدگی و صدور سند را فراهم می‌کند.

قواعد مربوط به تجار، معاملات تجاری، شرکت‌ها، اسناد تجاری و ورشکستگی را در بر می‌گیرد.

بخش مهمی از مقررات شرکت‌های سهامی، مجامع، هیئت‌مدیره، سرمایه و بازرسان را تنظیم می‌کند.

ثبت اشخاص حقوقی و الزامات ثبتی شرکت‌های ایرانی و خارجی را مشخص می‌کند.

ضوابط صدور، انتقال، برگشت، وصول و ضمانت‌اجراهای حقوقی و کیفری مرتبط با چک را بیان می‌کند.

اعتبار داده‌پیام، امضای الکترونیکی، قراردادهای آنلاین، حمایت از مصرف‌کننده و برخی جرایم تجارت الکترونیکی را تنظیم می‌کند.

ساختار بازار سرمایه، سازمان بورس، نهادهای مالی و تخلفات و جرایم بورسی را تعیین می‌کند.

ابزارها، نهادها و برخی سازوکارهای توسعه بازار سرمایه و سرمایه‌گذاری را تنظیم می‌کند.

حقوق خریداران کالا و خدمات و مسئولیت عرضه‌کنندگان در قبال مصرف‌کنندگان را مشخص می‌کند.

تشکیل و فعالیت واحدهای صنفی، اتحادیه‌ها، مجوزها و نظارت بر فعالیت‌های صنفی را تنظیم می‌کند.

قرارداد کار، حقوق و مزایا، ساعات کار، مرخصی، خاتمه قرارداد، تشکل‌ها و مراجع حل اختلاف کار را تنظیم می‌کند.

بیمه‌شدگان، کارفرمایان، مستمری‌ها، خدمات درمانی و تعهدات سازمان تأمین اجتماعی را پوشش می‌دهد.

شرایط برخورداری بیمه‌شدگان از مقرری بیکاری و تکالیف کارفرما و سازمان‌های مربوط را مشخص می‌کند.

چارچوب کلی سیاست‌های رفاهی، بیمه‌ای و حمایتی کشور را تعیین می‌کند.

مالیات بر درآمد، املاک، اشخاص حقوقی، ارث و تکالیف مودیان و سازمان امور مالیاتی را تنظیم می‌کند.

نحوه اخذ مالیات و عوارض بر کالاها و خدمات و تکالیف فعالان اقتصادی را مشخص می‌کند.

ثبت معاملات و صورتحساب‌های الکترونیکی و تکالیف مودیان در سامانه مالیاتی را تنظیم می‌کند.

تشریفات ورود و خروج کالا، حقوق ورودی، ارزش‌گذاری، تخلفات و فرایندهای گمرکی را بیان می‌کند.

اصول دریافت و هزینه وجوه عمومی، بودجه و نحوه نظارت مالی دستگاه‌های دولتی را تعیین می‌کند.

ضوابط برگزاری مناقصات دستگاه‌های عمومی و مراحل انتخاب پیمانکار یا تأمین‌کننده را مشخص می‌کند.

ساختار، وظایف، اختیارات و ابزارهای نظارتی بانک مرکزی و چارچوب سیاست پولی را مشخص می‌کند.

مبانی و قراردادهای اصلی نظام بانکی بدون بهره و شیوه تجهیز و تخصیص منابع بانکی را تنظیم می‌کند.

تکالیف شناسایی مشتری، گزارش معاملات مشکوک و جرم‌انگاری تطهیر عواید ناشی از جرم را تعیین می‌کند.

جرم‌انگاری و سازوکارهای پیشگیری و مقابله با تأمین منابع مالی فعالیت‌های تروریستی را بیان می‌کند.

در پرونده‌های مرتبط با هک، دسترسی غیرمجاز، برداشت اینترنتی، کلاهبرداری آنلاین و تخریب داده از مهم‌ترین منابع قانونی است.

اعتبار قراردادها و معاملات آنلاین، داده‌پیام، امضای الکترونیکی و حقوق مصرف‌کننده در فضای دیجیتال را پوشش می‌دهد.

برای بررسی منشأ وجوه، تراکنش‌های مشکوک و الزامات شناسایی در فعالیت‌های مالی و رمزارزی اهمیت دارد.

در برخی پرونده‌های مرتبط با نقل‌وانتقال ارز و دارایی‌های مالی می‌تواند حسب موضوع پرونده مرتبط باشد.

اختیارات نظارتی بانک مرکزی و چارچوب تنظیم فعالیت‌های پولی و پرداختی را مشخص می‌کند و برای بررسی مقررات نوین مالی اهمیت دارد.

برای تحلیل حقوقی خریدوفروش رمزارز، قرارداد خدمات صرافی، مسئولیت طرفین و خسارت‌های قراردادی کاربرد بنیادی دارد.

در رسیدگی به جرایم سایبری و جمع‌آوری، حفظ و ارائه ادله دیجیتال نقش اساسی دارد.

حوزه دارایی دیجیتال علاوه بر قوانین مادر، به مصوبات و دستورالعمل‌های تخصصی و به‌روز نهادهای ذی‌صلاح وابسته است.

حقوق مادی و معنوی پدیدآورندگان آثار ادبی، هنری و علمی و ضمانت‌اجراهای نقض آن را بیان می‌کند.

حقوق مربوط به ترجمه، تکثیر و انتشار برخی آثار و محدودیت‌های بهره‌برداری بدون اجازه را تنظیم می‌کند.

حقوق مادی و معنوی تولیدکنندگان نرم‌افزار و حمایت قانونی از محصولات نرم‌افزاری را تعیین می‌کند.

مقررات مربوط به علائم تجاری، اختراعات، طرح‌های صنعتی و سایر حقوق مالکیت صنعتی را تنظیم می‌کند.

ساختار استقلال کانون وکلا، ارکان و بخشی از مقررات حرفه وکالت را مشخص می‌کند.

بخشی از شرایط پذیرش، آزمون و صدور پروانه وکالت را تنظیم می‌کند.

شرایط فعالیت کارشناسان رسمی، ارکان کانون و مقررات انتظامی کارشناسی را بیان می‌کند.

تأسیس، وظایف، صلاحیت و مقررات انتظامی دفاتر اسناد رسمی را تنظیم می‌کند.

مبنای اجرای عملی بسیاری از آرای حقوقی و اقدامات مربوط به توقیف، فروش و وصول محکوم‌به است.

ثبت ولادت، وفات، ازدواج، طلاق، نام و اسناد هویتی و وظایف سازمان ثبت احوال را تنظیم می‌کند.

شرایط صدور، تمدید، ممنوعیت خروج و سایر مقررات مربوط به گذرنامه را تعیین می‌کند.

مقررات اصلی تابعیت ایران، تحصیل یا ترک تابعیت و وضعیت اشخاص از منظر تابعیت را در بر می‌گیرد.

شرایط مشمولیت، معافیت، خدمت وظیفه و تکالیف مرتبط با نظام وظیفه را تنظیم می‌کند.

ساختار نظام پزشکی، وظایف حرفه‌ای و نظارت انتظامی بر برخی گروه‌های پزشکی را تنظیم می‌کند.

مقررات مهم در زمینه فعالیت‌های پزشکی، دارویی و تولید و عرضه برخی محصولات سلامت‌محور را در بر می‌گیرد.

تخلفات و ضمانت‌اجراهای مرتبط با برخی خدمات بهداشتی و درمانی و عرضه کالاهای سلامت‌محور را پوشش می‌دهد.

چارچوب وظایف سازمان حفاظت محیط زیست و حمایت قانونی از محیط زیست را تعیین می‌کند.

حفاظت، بهره‌برداری و مقررات مرتبط با جنگل‌ها، مراتع و منابع طبیعی را تنظیم می‌کند.

مالکیت و بهره‌برداری از منابع آب، حریم و بستر رودخانه‌ها و اختیارات نهادهای مسئول را مشخص می‌کند.

تکالیف دستگاه‌ها و اشخاص برای کاهش آلودگی هوا و ضمانت‌اجراهای مرتبط را بیان می‌کند.